همیشه یک سوال مهم برایم مطرح بوده است

انس با قرآن را از کجا شروع باید کرد ؟

 باید قرائت کرد ؟ یا قرائت با ترجمه ؟ یا تأمل و تدبر را هم به آن اضافه کرد ؟ یا اینکه وارد حیطه تفسیرخوانی هم شد ؟ یا اینکه اصلا مقوله حفظ را از همه جدی تر  باید گرفت ؟ یا حتی این نوع کارهایی مثل بررسی مفردات قرآنی که در این وبلاگ قراراست کار شود ، را باید جلو برد ؟ اولویت با کدام است ؟

این سوالات هر جوابی داشته باشند ، یک پیش نیاز در پس همه شان نهفته است و آن اینکه « با قرآن باید انس برقرار کرد » یا لااقل یک ارتباط عادی هم که شده ایجاد کرد.

بازم خوبه که تا این مرحله جلو آمده­ام که باید انس را برقرار کرد. ولی امان از «فقط دانسته­ها» !

مشکل ما در عدم توفیق­مان در بعضی مسائل همین است که اصولا همه چیز را می­دانیم ولی کاش فقط نمی­دانستیم و کمی می­داشتیم. به قول استاد طاهرزاده « باید دین­داری کرد نه دین­دانی » .

ظاهرا همین که شروع کنیم یا اگر شروع کرده­ایم استمرار و پشتکار به خرج دهیم ، خودش « یک گام بسیار مهم به جلوست» . آری ! باید اولویت بندی هم کرد و سوال ابتدای متن، سوال به جایی است ولی نباید در اولویت­بندی و برنامه­ریزی ماند و جلو نرفت.

وقتی سوال یا سوالهایی برای­مان بی­جواب مانده است، اشتباه است که به این خاطر، وارد گود نشویم. همه موارد فوق از قرائتِ خالی بگیر تا بررسی مفردات و حفظ و تفسیر و... لطف خاص خودش را دارد و اکثرا توسط ائمه­ی ما و علمای ما سفارش هم شده . پس شعارمون اینه : برو جلو!

و در آخر گفتاری از رهبر :

انس با قرآن دلهاى ما را با معارف قرآن آشناتر خواهد كرد . هرچه در دنیاى اسلام كمبود هست ، بر اثر دورى از معارف الهى و معارف قرآنى است . قرآن كتاب حكمت است ، كتاب علم است ، كتاب حیات است . حیات امّت ها و ملت ها در آشنائى با معارف قرآن و عمل به مقتضاى این معارف و عمل به احكام قرآنى است . انسانها اگر طالب عدالتند و از ظلم بیزارند ، راه مبارزه‌ى با ظلم را باید از قرآن فرا بگیرند . انسانها اگر طالب علمند و به وسیله‌ى معرفت و آگاهى و علم می خواهند زندگى را رونق ببخشند و راحت و رفاه را براى خودشان تأمین كنند ، راهش به وسیله‌ى قرآن نشان داده میشود . انسانها اگر در پى ارتباط با خداى متعال و صفاى معنوى و روحى و آشنائى با مقام قرب الهى هستند ، راهش قرآن است .

1ـ «فیلیپ.ک.حتى» دانشمند معاصر و استاد دانشگاه پرینستون آمریکا

درباره تاریخ عرب تحقیقات ارزنده‌اى کرده و چندین کتاب در این زمینه نگاشته است، در یکى از کتب خود به نام«تاریخ عرب» مى‌نویسد:

«قرآن از تمام معجزات بزرگتر است و اگر سراسر اهل عالم جمع بشوند، بى‌تردید از آوردن مثل آن عاجز خواهند ماند.»

2ـ «ارنست رنان» فرانسوى

مى‌گوید:«در کتابخانه شخصى من هزاران جلد کتاب سیاسى، اجتماعى، ادبى و غیره وجود دارد که همه آنها را بیشتر از یک بار مطالعه نکرده‌ام و چه بسا کتابهایى که فقط زینت کتابخانه من مى باشند ولى یک جلد کتاب است که همیشه مونس من است و هر وقت خسته مى‌شوم و مى خواهم درهایى از معانى و کمال بر روى من باز شود آن را مطالعه مى کنم و از مطالعه زیاد آن خسته وملول نمى‌شوم. این کتاب، قرآن کتاب آسمانى است.»

3ـ دکتر«گرینیه» فرانسوى

مى گوید:«من آیات قرآن را که به علوم پزشکى و بهداشتى و طبیعى ارتباط داشت دنبال کردم و از کودکى آنها را فراگرفتم و کاملا به آن آگاه بودم. بنابراین دریافتم که این آیات از هر نظر با معارف و علوم جهانى منطبق است…هر کس دست اندر کار هنر یا علم باشد و آیات قرآن را با هنر و علمى که آموخته است مقایسه کند به همان صورت که من مقایسه کردم بدون تردید به اسلام خواهد گروید،البته اگر صاحب عقلى سلیم و بى‌غرض باشد.»

4ـ «هربرت جرج ونو» نویسنده انگلیسى

وقتى کسى از مجله‌هاى اروپا عقیده و راى او را درباره بزرگترین کتابى که از آغاز تاریخ بشر تاکنون بیتشر از سایر کتب در دنیا تأثیر گذارد و مهمتر از همه به شمار آمده است، پرسید او در جواب نام چند کتا را برد و در پایان آن چنین نگاشت:«اما کتاب چهارم که مهمترین دنیاست قرآن است، زیرا تاثیرى که این کتاب آسمانى در دنیا بر جاى نهاده نظیر آن را هیچ کتابى نداشته است»

5ـ «تنورد» خاورشناسان آلمانى

مى گوید:«قرآن با نیروى برهان خود شنونده را مجذوب و شیفته خود مى‌سازد و قلوب را تسخیر مى‌کند. همین قرآن بود که ملت وحشى عرب را معلم جهانیان کرد.»

6ـ «گونه» شاعر و نویسنده بزرگ آلمانى

مى‌گوید:«ما در اول، از قران رویگردان بودیم، ولى طولى نکشید که این کتاب توجه ما را به خود جلب نمود و به حیرت درآورد و بالاخره مجبور شدیم اصول و قواعد آنرا بزرگ بشماریم و در مطابقت الفاظ با معانى بکوشیم. مرام و مقصد این کتاب بى‌اندازه قوى و محکم و مبانى آن بلند و از این نظر ما را به اهمیت و علو مقام خود بیشتر جذب مى نماید. با این وصف به زودى بزرگترین تاثیر خود را در تمام جهان نموده، نتیجه مهمى از خود به جا خواهد گذاشت. و باز مى‌گوید:

بزودى این کتاب توصیف ناپذیر(قرآن)، عالم را به خود جلب نموده تاثیر عمیقى در دانش جهان، نهد و در نتیجه جهانمدار گردد.»

7ـ «ه.چ.ولز» دانشمند و مورخ انگلیسى(1866-1946)

مى‌گوید:

«در قرآن بهترین عبارات و عالى ترین جملات نازل گردیده و اسلوب فصاحت و بلاغت آن تا به حدى زیباست که عقول را حیران ساخته است. قرآن کتابى است ابدى و جهانى.»

8ـ «ژول لابوم» خاورشناسان و متفکر فرانسوى

در مقدمه فهرست قرآن مى‌نویسد:«قرآن براى همیشه زنده است و هر کس از مردم جهان به قدر استعداد خود از آن بهره‌برى دارد.»

پدیدآورنده: محمد باقر شجعیان

معارف :: مهر 1385، شماره 39

اعترافات اندیشمندان غربى درباره قرآن*

1. فیلیپ.ک.حتى، دانشمند معاصر و استاد دانشگاه پرینستون آمریکا که دربارة تاریخ عرب تحقیقات ارزنده‌اى کرده و چندین کتاب در این زمینه نگاشته است، در یکى از کتب خود به نام تاریخ عرب مى‌نویسد: قرآن از تمام معجزات، بزرگتر است و اگر سراسر اهل عالم جمع شوند، بى‌تردید از آوردن مثل آن عاجز خواهند ماند.[1]

2. ارنست رنان، نویسنده، مورخ و متفکر بزرگ فرانسوى که علاوه بر بسیارى از فعالیت‌هاى علمى و تاریخى، تألیفاتى در خصوص زبان‌هاى سامى دارد. مى‌گوید: در کتابخانه شخصى من هزاران جلد کتاب سیاسى، اجتماعى، ادبى و غیره وجود دارد که همة آنها را بیشتر از یکبار مطالعه نکرده‌ام و چه بسا کتاب‌هایى که فقط زینت کتابخانه من مى‌باشند ولى یک جلد کتاب است که همیشه مونس من است و هر وقت خسته مى‌شوم و مى‌خواهم درهایى از معانى و کمال بر روى من باز شود آن را مطالعه مى‌کنم و از مطالعه زیاد آن خسته و ملول نمى‌شوم. این کتاب، قرآن کتاب آسمانى است.[2]

3. دکتر گرینیه، خاورشناس و پژوهشگر فرانسوى که تلاش‌ها و تحقیقات فراوانى در زمینة علوم اسلامى و قرآن دارد مى‌گوید:

من آیات قرآن را که به علوم پزشکى و بهداشتى و طبیعى ارتباط داشت دنبال کردم و از کودکى آنها را فراگرفتم و کاملاً به آن آگاه بودم. بنابراین دریافتم که این آیات از هر نظر با معارف و علوم جهانى منطبق است... . هرکس دست‌اندرکار هنر یا علم باشد و آیات قرآن را با هنر و علمى که آموخته است به همان صورت که من مقایسه کردم مقایسه کند بدون تردید به اسلام خواهد گروید، البته اگر صاحب عقلى سلیم و بى‌غرض باشد.[3]

4. هربرت جرج ونو، نویسندة انگلیسى، وقتى یکى از مجله‌هاى اروپا عقیده و رأى او را دربارة بزرگترین کتابى که از آغاز تاریخ بشر تاکنون بیشتر از سایر کتب در دنیا تأثیر گذارد و مهمتر از همه به شمار آمده است، پرسید او در جواب نام چند کتاب را برد و در پایان آن چنین نگاشت: اما کتاب چهارم که مهمترین کتاب دنیاست قرآن است،‌ زیرا تأثیرى که این کتاب آسمانى در دنیا بر جاى نهاده نظیر آن را هیچ کتابى نداشته است.[4]

5. تنورد، خاورشناس و محقق و اندیشمند آلمانى که در زمینة مسائل قرآنى و اسلامى تحقیقات زیادى داشته است، مى‌گوید: قرآن با نیروى برهان خود شنونده را مجذوب و شیفتة خود مى‌سازد و قلوب را تسخیر مى‌کند. همین قرآن بود که ملت وحشى عرب را معلم جهانیان کرد.[5]

6. گوته شاعر و نویسنده بزرگ آلمانى که در زمینة اسلام و قرآن کریم و مضامین آن مطالعاتى داشته است، مى‌گوید: ما اول، از قرآن رویگردان بودیم، ولى طولى نکشید که این کتاب توجه ما را به خود جلب نمود و به حیرت درآورد و بالاخره مجبور شدیم اصول و قواعد آن را بزرگ بشماریم و در مطابقت الفاظ با معانى بکوشیم. مرام و مقصد این کتاب بى‌اندازه قوى و محکم و مبانى آن بلند است و از این نظر ما را بیشتر به اهمیت و علو مقام خود جذب مى‌نماید. با این وصف به زودى بزرگترین تأثیر خود را در تمام جهان نموده، نتیجة مهمى از خود به جا خواهد گذاشت و باز مى‌گوید:

به زودى این کتاب توصیف ناپذیر‌( قرآن)، عالم را به خود جلب نموده و تأثیر عمیقى در دانش جهان نهد و در نتیجه جهانمدار گردد.[6]

7. راکستون، خاورشناس و محقق اسکاتلندى که در زمینة مسائل قرآنى مطالعاتى داشته است، مى‌نویسد: سالیان درازى در جستجوى حقیقت بودم تا اینکه حقیقت را در اسلام یافتم. پس قرآن مقدس را دیدم و شروع به خواندن آن کردم. او بود که تمام سؤالات مرا جواب گفت. قرآن ابهت و ترس در انسان ایجاد مى‌کند و با این روش ثابت مى‌کند که هر چه مى‌فرماید راست است.[7]

8. بانو واگلیرى، خاورشناس، دانشمند ایتالیایى و پرفسور ادبیات عرب و استاد تاریخ تمدن اسلام در دانشگاه ناپل ایتالیا که فعالیت‌ها و تحقیقات فراوانى در زمینه دین مبین اسلام و مفاهیم و مضامین قرآن کریم داشته است، مى‌گوید: با اینکه قرآن در سراسر جهان اسلام بارها خوانده مى‌شود، خواندن آن با این همه تکرار در پیروانش ایجاد خستگى نمى‌کند بلکه به عکس در ضمن خواندن مکرر هر روز عزیزتر مى‌شود. در خواندن یا شنیدن قرآن در ذهن خواننده یا شنونده حس تعظیم و تکریم برمى‌انگیزد. متن قرآن در طول اعصار و قرون تاریخ نزول آن تا امروز به همان صورت باقى مانده و تا وقتى که خدا بخواهد و تا جهان ادامه داشته باشد باقى خواهد ماند.[8]

9. دکتر گوستاولوبون، عالم فرانسوى و استاد متتبع علوم و آثار شرقى در تاریخ اسلامى مى‌گوید:

قرآن که کتاب آسمانى مسلمین است تنها منحصر به تعالیم و دستورهاى مذهبى نیست بلکه دستورهاى سیاسى و اجتماعى مسلمانان نیز در آن درج شده است. تعلیمات اخلاقى قرآن به مراتب بالاتر از تعلیمات اخلاقى انجیل است.[9]

10. آلوارو ماچوردوم کومینز، شاعر، نویسنده، روزنامه نگار و محقق اسپانیایى مى‌گوید:

عده‌اى از من خواستند بعضى از سوره‌هاى قرآن را برایشان ترجمه کنم، من هم سوره کوتاهى را انتخاب نمودم سوره توحید را که از یگانگى خداوند مى‌گوید. این سوره و موسیقى آن آنچنان زیبا بود که براى من شاعر بسیار مهم بود. همچنین سوره فاتحة‌الکتاب را که درباره جهانى بودن خداوند است ترجمه کردم. به این ترتیب بود که جهانى بودن و یگانگى خداوند مرا به این نتیجه رساند که این دین مردمى‌ترین و منطقى‌ترین دین براى از بین بردن ناآرامى‌ها و مشکلات امروزى است.[10]

11. بانو ستان رانى تنس هلندى مى‌گوید:

محتواى این کتاب آسمانى کاملاً با عقل و خرد و فطرت بشرى مطابقت دارد و از مطالب زننده و خلاف عقل به کلى پاک است. قرآن دربارة زنان، قضاوتى عادلانه دارد و برخلاف بعضى از مرام‌ها و ادیان که جنس زن را تا به سر حد بردگى تنزل داده‌اند و ارزشى براى او قائل نیستند، وى را از مزایا و حقوق انسانى برخوردار ساخته و مقام شامخى براى او منظور داشته است.[11]

12. نولدکه، دانشمند و خاورشناس مشهور آلمانى که در زبان سامى و لغات شرقى تخصص یافته و شهرت کسب کرده است و مهمترین اثر او تاریخ قرآن است که بعد از تألیف آن به دریافت جایزه آکادمى فرانسه نائل شد. مى‌نویسد: قرآن با منطق علمى و روش اطمینان‌بخش و قانع‌کننده‌اى که دارد دل‌هاى شنوندگان خود را به سوى خویش توجه داده و آنها را طرف خطاب قرار مى‌دهد. همواره بر دل‌هاى کسانى که از دور با آن مخالفت مى‌ورزند تسلط یافته و آنها را به خود مى‌پیوندد. فضیلت قرآن با داشتن سادگى و بلاغت خاص خود به اوج کمال رسیده است. این کتاب توانست از مردمى وحشى و بى‌تربیت،‌ ملتى متمدن ایجاد کند که تعلیم و تربیت دنیاى خویش را بر عهده گرفتند.[12]

13. پرنس ژاپنى بورگیز، مورخ و تاریخ نویس ایتالیایى که پیرامون مسائل تاریخى، تحقیقات زیادى داشته است مى‌نویسد: مسلمین همین که در پیروى قرآن و خواندن آن و عمل به قوانین و احکامش سستى نشان دادند، نیروى سعادت و فرشته سیادت نیز با این بى‌اعتنایى از آنها دور شد و آن همه عزت و قدرت و خرسندى و عظمت از افق حیات آنها رخت بربست و به جایش اهریمن اسارت و بندگى جانشین شد. دشمنان از این فرصت استفاده کردند و بر آنها تاختند و حلقه‌وار چون میکرب‌هاى اجتماع آنها را در میان گرفتند و آنها را به روزگار کنونى اسیر و مقید ساختند. آرى این همه بدبختى‌ها و تیره‌روزى‌هاى مسلمین از مراعات نکردن قوانین قرآن بوده. در این امر بزرگ هیچ گناهى متوجه اسلام (قرآن) نیست. آیا حقیقتاً چه ایرادى را مى‌شود بر آیین پاک گرفت.[13]

14. بانو دکتر لورا واکیسا واگلیرى، پرفسور ادبیات عرب و استاد تاریخ تمدن اسلام در دانشگاه ناپل ایتالیا رساله‌اى به نام پیشرفت سریع تعالیم اسلام نوشته که در قسمتى از آن چنین آمده است:

در این کتاب(قرآن) گنجینه‌هایى از دانش را مى‌بینیم که مافوق استعداد و ظرفیت باهوش‌ترین اشخاص و بزرگترین فیلسوفان و قوى‌ترین رجال سیاسى است.[14]

بانو واگلیرى، دانشمند و محقق ایتالیایى که در زمینة قرآن کریم نیز مطالعاتى داشته است مى‌نویسد:

کتاب آسمانى اسلام، نمونه‌اى از اعجاز است. قرآن، کتابى است که نمى‌توان از آن تقلید کرد. نمونه سبک و اسلوب قرآن در ادبیات عرب سابقه ندارد. تأثیرى که سبک قرآن در روح انسان ایجاد مى‌کند ناشى از امتیازات و برترى‌هاى آن مى‌باشد. چطور ممکن است این قرآن کار محمد(ص) باشد و حال آنکه معتقدیم محمد(ص) یک مرد عرب و درس نخوانده بود. ما در این قرآن ذخایر و اندوخته‌هایى از علوم مى‌بینیم که مافوق استعداد و ظرفیت باهوش‌ترین و متفکرترین اشخاص است و ... قویترین سیاست باید در مقابل قرآن زانوى ناتوانى به زمین بزند.[15]

15. کارلتون اس گون دانشمند معروف آنتروپولوژى (انسان شناسی)، استاد دانشگاه ایالت پنسیلوانیا آمریکایى در کتاب خود به نام کاروان مى‌نویسد: بلاغت یکى از مزایاى عظیم قرآن است. قرآن هنگامى که درست تلاوت شود چه شنونده به لغت عرب آشنایى داشته باشد و آن را بفهمد یا آشنایى نداشته و آن را نفهمد، تأثیر شدید و عمیقى در او گذاشته و در ذهنش جاگیر مى‌شود. این مزیت بلاغتى قرآن ترجمه‌شدنى نیست.[16]

16. گیبون، مى‌گوید: از اقیانوس اطلس تا کنار رود گنگ، قرآن نه فقط قانون فقهى شناخته شده است، بلکه قانون اساسى، شامل رویه قضایى و نظامات مدنى، جزایى و حاوى قوانینى است که تمام عملیات و امور مالى بشر را اداره مى‌کند و همة این امور که به موجب احکام ثابت و لایتغیرى انجام مى‌شود ناشى از اراده خدا است و به عبارت دیگر، قرآن دستور عمومى و قانون اساسى مسلمانان است. دستورى است شامل مجموعه قوانین دینى و اجتماعى و مدنى و تجارى و نظامى و قضایى و جنایى و جزایى. همین مجموعه قوانین از تکالیف زندگى روزانه تا تشریفات دینى از تزکیه نفس، تا حفظ بدن و بهداشت و از حقوق عمومى تا حقوق فردى و از منافع فردى تا منافع عمومى و از اخلاقیات تا جنایات و از عذاب تا مکافات این جهان و جهان آینده همه را در بر دارد.[17]

17. ویل دورانت در تاریخ تمدن مى‌گوید: پیدایش تمدن اسلام از حوادث بزرگ تاریخ است. اسلام طى پنج قرن، از سال 81 تا 579 هجرى، از نظر نیرو و نظم و بسط قلمرو و اخلاق نیک و تکامل سطح زندگانى و قوانین منصفانه انسانى و ادبیات و تحقیق علمى و علوم و طب و فلسفه پیشاهنگ جهان بود.[18]

منبع :بشارت ، مرداد و شهریور 1385، شماره 54

پى‌نوشت

[1]. محمدى اهوازى، مصطفى، چهل داستان از عظمت قرآن کریم، ص 109.

[2]. همان.

[3]. همان، ص 110.

[4]. http://nasl-e-evom.persianblog.com

[5]. محمدى اهوازى، مصطفى، چهل داستان از عظمت قرآن کریم، ص 111

[6]. همان، ص 119

[7]. http:// nasl-e-sevom.persianblog.com.

[8]. محمدى اهوازى، مصطفى، چهل داستان از عظمت قرآن کریم، ص 126.

[9]. همان، ص 117.

[10]. همان، ص 120.

[11]. همان، ص 121.

[12]. همان، ص 124.

[13]. همان، ص 125.

[14]. همان، ص 126.

[15]. همان.

[16]. همان، صص109-127.

[17]. جان دیون پورت، عذر تقصیر به پیشگاه محمد(ص)، مترجم: سعیدى سید غلامرضا، ص 91، دارالتبلیغ اسلامى.

[18]. http://nasl-e-sevom. Persianblog.com.

چنانکه دانشمندان علوم قرآنی گفته‌اند: فروزان‌ترین بعد اعجاز بیانی قرآن، هم‌سازی با نغمه‌های دلنشین، و آهنگ‌های وزین صوتی است، آنگاه كه با صدایی گرم و زیبا، و آوایی نرم و فریبا، دمساز گردد، آتشی بر خرمن دل‌ها افكند. كه شعله‌های تابناكش جهانیان را به سوز و گداز گذارد.

در حدیث درربار نبوی می‌خوانیم که:

اقراوا القرآن بالحان العرب و اصواتها و ایاكم و لحون اهل الفسوق و اهل الكبائر[ اصول كافی، ج 2]:

قرآن را، با الحان و صوت عربیتلاوت كنید. و از آهنگهای اهل فسق و فجور پرهیز کنید.

در روایتی دیگر حضرتش می فرماید:

زیباترین زیبایی‌ها، موی زیبا و نعمت آواز خوش است. هر چیزی زینتی دارد و زینت قرآن، آواز خوش است.» (اصول كافی، ج 2)این سفارش‌ها همه بر اساس حکمتی است و آن اینکه جمال‌گرایی و زیبا‌پسندی، میل مشترکیست که ریشه در نهاد آدمیان دارد و قهرا از این میل فطری می‌توان راهی به سوی جمال مطلق ِ خالق هستی‌بخش گشود.

در این میان، آواز خوش و صدای دلپذیر، نعمتی است که سرآمد همه زیباییهاست و شکر این نعمت آنگاه گزارده می‌شود که آدمی، آن را در راه تلاوت قرآن که آهنگ‌پذیر ترین کلام هستی است به کار گیرد.

از طرفی دیگر باید دانست که بر هر نعمتی زکاتی مترتب است؛ زکات صوت زیبا نیز بخشش سخاوتمندانه آن به گوش‌های زیباشناس است و اینک این نغمه‌های زیبا و روح‌بخش با صدای استاد مرحوم، شیخ شحات محمد انور،  ارزانی گوش‌های زیباپسند شما:

حیاتتان قرآنی و جانتان جرعوش‌نوش این کوثر همیشه جاری